Тұруға рұқсат (ikamet izni) өтінішінен бас тарту, рұқсатты ұзартпау немесе оны жою туралы шешім сізге, заңды өкіліңізге немесе адвокатыңызға жазбаша түрде ресми жеткізіледі (tebliğ). Ресми хабарламада шешімге қарсы қандай жолдармен жүгінуге болатыны да жазылады. Абыржымай, алдымен осы құжатты мұқият оқыңыз: ресми жеткізілген күн, бас тарту себебі және сізге берілген мерзім әр қадамыңызды айқындайды.
Алдымен мыналарды тексеріңіз
- Ресми жеткізілген күн: Сотқа жүгіну және елден шығу мерзімдері осы күннен бастап есептеледі.
- Бас тарту себебі: Құжаттардың жетіспеуі, табыстың жеткіліксіздігі, сақтандыру, мекенжай немесе рұқсатты мақсатынан тыс пайдалану сияқты себептердің әрқайсысы әртүрлі шешімді қажет етеді.
- Заңды тұру мерзіміңіз: Визаңыз, визасыз режим мерзіміңіз немесе қолданыстағы тұруға рұқсатыңыз әлі жарамды ма?
- Сізге берілген құжат: Бас тартылған немесе рұқсат ұзартылмаған жағдайда шетелдікке Түркияда тек 10 күнге дейін қалуға мүмкіндік беретін, алымсыз құжат беріледі. Бұл мерзімді өткізіп алмаңыз.
Бас тартудың ең жиі кездесетін себептері
- Толық емес, бір-біріне қайшы немесе жарамдылығы жеткіліксіз құжаттар (төлқұжаттың сұралған рұқсат мерзімінен кемінде 60 күн ұзақ жарамды болмауы да осыған жатады)
- Жеткілікті әрі тұрақты қаражаттың көрсетілмеуі
- Медициналық сақтандырудың сұралған мерзімді толық қамтымауы
- Мекенжай туралы мәліметтің расталмауы немесе шындыққа сай келмеуі
- Тұруға рұқсаттың берілген мақсатынан тыс пайдаланылғанының анықталуы
- Сізге қатысты күші бар депортация (sınır dışı) туралы шешімнің немесе елге кіруге тыйымның (giriş yasağı) болуы
- Қабылдау күні басқармаға бармау немесе жетіспейтін құжаттарды мекеме берген мерзімде (30 күнге дейін) толықтырмау
Шешімге қарсы сотқа жүгіну
Бас тарту, ұзартпау және жою туралы шешімдер — әкімшілік акт. Бұл шешімдерге қарсы ресми жеткізілген күннен бастап 60 күн ішінде әкімшілік сотқа шешімнің күшін жою туралы талап арыз беруге болады. Сотқа жүгінбес бұрын, осы мерзім ішінде шешім шығарған органға өтініш беріп, шешімді кері қайтарып алуды сұрауға да болады; бұл өтініш сотқа жүгіну мерзімінің өтуін тоқтатады.
Назар аударыңыз: сотқа жүгіну шешімнің орындалуын өздігінен тоқтатпайды. Түркияда қала беру үшін соттан шешімнің орындалуын тоқтата тұру (yürütmeyi durdurma) туралы ұйғарым сұрау керек немесе сізде басқа заңды тұру негізі болуы қажет. Сізге қай жолдың дұрыс екені бас тарту себебіне байланысты.
Қайта өтініш бере аламын ба?
Көші-қон басқармасының (Göç İdaresi) түсіндірмесіне сәйкес, өтінішінен бас тартылған шетелдік 6 ай ішінде дәл сол тұру мақсатымен қайта өтініш бере алмайды. Заңды тұру мерзіміңіз әлі жалғасып жатса, талаптарына шынымен сай келетін басқа тұру мақсатымен (мысалы, студенттік, отбасылық немесе ұзақ мерзімді тұруға рұқсат) өтініш бере аласыз.
Түркиядан шықпасам не болады?
Заңды тұру мерзіміңіз біткеннен кейін берілген мерзім ішінде елден кетпесеңіз, тұру режимін бұзған болып саналасыз. Елден шыққанда айыппұлдық алым төленеді және бұзушылық мерзіміне қарай елге кіруге тыйым салынуы мүмкін. Виза немесе тұру мерзімінен 10 күннен артық асып кеткендерге қатысты депортация туралы шешім шығарылуы мүмкін.
Ықтимал соманы және тыйымды алдын ала көру үшін Виза / тұру режимін бұзғаны үшін айыппұлды есептеу және Депортация / елге кіруге тыйым мерзімін есептеу құралдарымызды пайдалана аласыз.
Қадам бойынша не істеу керек?
- Ресми хабарламаны сақтап, ресми жеткізілген күнді жазып алыңыз.
- Заңды тұру мерзіміңізді және сізге берілген елден шығу мерзімін есептеңіз.
- Бас тарту себебін жоюға бола ма (жетіспейтін құжат, сақтандыру, табыс), әлде шешім заңға қайшы ма — соны бағалаңыз.
- Сотқа жүгінетін болсаңыз, 60 күндік мерзімді өткізбей, орындауды тоқтата тұру туралы өтінішпен бірге талап арыз дайындаңыз.
- Басқа рұқсат түріне сай келсеңіз, заңды мерзіміңіз бітпей тұрып сол рұқсатқа өтініш беріңіз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Бас тарту туралы шешім қалай хабарланады?
Шешім сізге, заңды өкіліңізге немесе адвокатыңызға жазбаша түрде ресми жеткізіледі. Ресми хабарламада шағымдану жолдары, сондай-ақ осы процестегі басқа да құқықтарыңыз бен міндеттеріңіз көрсетіледі.
Сотқа жүгінсем, Түркияда қала аламын ба?
Сотқа жүгіну өздігінен тұру құқығын бермейді. Сот шешімнің орындалуын тоқтата тұру туралы ұйғарым шығаруы немесе сізде басқа заңды тұру негізі болуы керек. Сондықтан сот стратегиясын адвокатпен алдын ала жоспарлаған жөн.
Бас тартылғаннан кейін бірден басқа рұқсат түріне өтініш бере аламын ба?
Заңды тұру мерзіміңіз жалғасып жатса, талаптарына сай келетін басқа тұру мақсатымен өтініш бере аласыз. Дәл сол мақсатпен қайта өтініш беру үшін 6 ай күтуіңіз керек.
Негіздеме: 6458 sayılı YUKK md. 25, 33, 54; YUKK Uygulama Yönetmeliği md. 22/11; 2577 sayılı İYUK md. 7, 11, 27; Göç İdaresi Başkanlığı — жиі қойылатын сұрақтар (тұру).
Бұл нұсқаулық ақпараттық сипатта және заңгерлік кеңесті алмастырмайды. Заңнама мен тәжірибе өзгеруі мүмкін; өз жағдайыңыз бойынша міндетті түрде маманмен кеңесіңіз.
