Жашоого уруксатка арыздын четке кагылышы, уруксаттын узартылбашы же жокко чыгарылышы тууралуу чечим сизге, мыйзамдуу өкүлүңүзгө же адвокатыңызга жазуу жүзүндө расмий тапшырылат (tebliğ). Расмий кабарламада чечимге каршы кайсы жолдор менен кайрыла аларыңыз да жазылат. Дүрбөлөңгө түшпөй, адегенде бул документти кунт коюп окуңуз: тапшырылган күн, четке кагуунун себеби жана сизге берилген мөөнөт ар бир кийинки кадамыңызды аныктайт.
Адегенде буларды текшериңиз
- Тапшырылган күн: Сотко кайрылуу жана өлкөдөн чыгуу мөөнөттөрү ушул күндөн тартып эсептелет.
- Четке кагуунун себеби: Жетишпеген документ, жетишсиз киреше, медициналык камсыздандыруу, дарек же уруксатты максатынан тышкары колдонуу сыяктуу ар бир себеп өзүнчө чечимди талап кылат.
- Мыйзамдуу жашоо мөөнөтүңүз: Визаңыз, визасыз режимиңиз же учурдагы жашоого уруксатыңыз дагы эле күчүндөбү?
- Сизге берилген документ: Арыз четке кагылганда же уруксат узартылбаганда чет элдикке Түркияда 10 күнгө чейин гана калууга мүмкүнчүлүк берген, алымсыз документ берилет. Бул мөөнөттү өткөрүп жибербеңиз.
Четке кагуунун эң көп кездешкен себептери
- Толук эмес, бири-бирине карама-каршы же жарактуулугу жетишсиз документтер (паспорттун суралган уруксат мөөнөтүнөн кеминде 60 күн узак жарактуу болбогону да кошо)
- Жетиштүү жана туруктуу каражаттын бар экени көрсөтүлбөгөнү
- Медициналык камсыздандыруу суралган мөөнөттүн баарын камтыбаганы
- Дарек тууралуу маалымат тастыкталбаганы же чындыкка дал келбегени
- Жашоого уруксат берилген максатынан тышкары колдонулганы аныкталганы
- Сизге карата күчүндө турган депортация чечими же өлкөгө кирүүгө тыюу бар экени
- Белгиленген күнү (randevu) башкармалыкка барбоо же жетишпеген документтерди мекеме берген мөөнөттө (30 күнгө чейин) толуктабоо
Чечимге каршы сотко кайрылуу
Четке кагуу, узартпоо жана жокко чыгаруу чечимдери административдик актылар болуп саналат. Бул чечимдерге каршы расмий тапшырылган күндөн тартып 60 күндүн ичинде административдик сотко аларды жокко чыгаруу тууралуу доо арыз берсе болот. Сотко кайрылганга чейин ошол эле мөөнөттүн ичинде чечимди чыгарган мекемеге кайрылып, чечимди кайра кароону суранса да болот; бул арыз сотко кайрылуу мөөнөтүн токтотот.
Көңүл буруңуз: сотко доо арыз берүү чечимдин аткарылышын өзүнөн-өзү токтотпойт. Түркияда кала бериш үчүн соттон аткарууну токтотуу (yürütmeyi durdurma) чечимин суранышыңыз же мыйзамдуу жашоонун башка негизи болушу керек. Сиз үчүн кайсы жол туура экени четке кагуунун себебине жараша болот.
Кайра арыз бере аламбы?
Миграция башкармалыгынын (Göç İdaresi) түшүндүрмөсүнө ылайык, арызы четке кагылган чет элдик 6 айдын ичинде ошол эле жашоо максаты менен кайра арыз бере албайт. Мыйзамдуу жашоо мөөнөтүңүз уланып жатса, шарттарына чындап жооп берген башка жашоо максаты менен (мисалы, студенттик, үй-бүлөлүк же узак мөөнөттүү жашоого уруксат) арыз бере аласыз.
Түркиядан чыкпасам эмне болот?
Мыйзамдуу жашоо мөөнөтүңүз бүткөндөн кийин берилген мөөнөттө чыкпасаңыз, мыйзамды бузган абалга түшөсүз. Чыгып жатканда айып алым (cezalı harç) төлөнөт жана бузуунун мөөнөтүнө жараша өлкөгө кирүүгө тыюу салынышы мүмкүн. Виза же жашоого уруксат мөөнөтүнөн 10 күндөн ашык ашып кеткендерге карата депортация чечими чыгарылышы мүмкүн.
Мүмкүн болгон сумманы жана тыюуну алдын ала көрүү үчүн Виза / жашоого уруксатты бузгандык үчүн айып пулду эсептөө жана Депортация / өлкөгө кирүүгө тыюунун мөөнөтүн эсептөө куралдарыбызды колдонсоңуз болот.
Кадам-кадам: эмне кылуу керек?
- Расмий кабарламаны сактап, тапшырылган күндү жазып алыңыз.
- Мыйзамдуу жашоо мөөнөтүңүздү жана сизге берилген чыгуу мөөнөтүн эсептеңиз.
- Четке кагуунун себебин оңдоого болобу (жетишпеген документ, медициналык камсыздандыруу, киреше) же ал мыйзамга каршыбы — баалаңыз.
- Сотко кайрылуу чечилсе, 60 күндүк мөөнөттү өткөрбөй, аткарууну токтотуу талабы менен бирге доо арызды даярдаңыз.
- Башка уруксаттын шарттарына жооп берсеңиз, мыйзамдуу мөөнөтүңүз бүтө электе ошол уруксатка арыз бериңиз.
Көп берилүүчү суроолор
Четке кагуу чечими кантип кабарланат?
Чечим сизге, мыйзамдуу өкүлүңүзгө же адвокатыңызга жазуу жүзүндө расмий тапшырылат. Кабарламада даттануу жолдору жана бул жараяндагы башка укуктарыңыз менен милдеттериңиз да көрсөтүлөт.
Сотко кайрылсам, Түркияда кала аламбы?
Сотко доо арыз берүү өзүнөн-өзү жашоо укугун бербейт. Сот аткарууну токтотуу чечимин чыгарышы же сизде мыйзамдуу жашоонун башка негизи болушу керек. Ошондуктан соттогу стратегияны алдын ала адвокат менен пландоо маанилүү.
Четке кагылгандан кийин дароо башка уруксатка арыз бере аламбы?
Мыйзамдуу жашоо мөөнөтүңүз уланып жатса, шарттарына жооп берген башка жашоо максаты менен арыз бере аласыз. Ошол эле максат менен кайра арыз берүү үчүн 6 ай күтүшүңүз керек.
Укуктук негиз: 6458 sayılı YUKK md. 25, 33, 54; YUKK Uygulama Yönetmeliği md. 22/11; 2577 sayılı İYUK md. 7, 11, 27; Göç İdaresi Başkanlığı — көп берилүүчү суроолор (жашоого уруксат).
Бул колдонмо жалпы маалымат берүү максатында гана жана юридикалык консультациянын ордун баспайт. Мыйзамдар жана иш жүзүндөгү тартип өзгөрүшү мүмкүн; өз абалыңыз боюнча сөзсүз адиске кайрылыңыз.
