Түркияда тұруға рұқсат (ikamet izni) алған әрбір шетелдік мекенжайын Мекенжай тіркеу жүйесіне (Adres Kayıt Sistemi) тіркеуі керек. Мекенжайды тіркеу — тұруға рұқсат картаңыздың қолыңызға жетуі, ұзарту өтініштері, ресми хабарламалар, сондай-ақ банк, мектеп сияқты күнделікті істер үшін басты шарт.
Қашан тіркелу керек?
- Рұқсатты Түркияның ішінде алғандар: тұруға рұқсат құжаты қолдарына тапсырылған күннен бастап ең кешікпей 20 жұмыс күні ішінде.
- Рұқсатты консулдықтан алып келгендер: Түркияға кірген күннен бастап 20 жұмыс күні ішінде.
- Гуманитарлық тұруға рұқсат алғандар: рұқсат берілген күннен бастап 20 жұмыс күні ішінде.
Қайда тіркеледі?
Мекенжай тұратын жеріңіз қарасты аудандық халықты тіркеу басқармасында (İlçe Nüfus Müdürlüğü) тіркеледі. Көптеген басқармалар алдын ала жазылу арқылы жұмыс істейді; жазылуды Халықты тіркеу және азаматтық істері бас басқармасының (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü) онлайн жазылу жүйесі арқылы жасай аласыз.
Әдетте талап етілетін құжаттар
- Төлқұжат және тұруға рұқсат картасы (немесе шетелдіктің сәйкестендіру нөмірін — yabancı kimlik numarası — көрсететін құжат)
- Жалға тұрсаңыз — жалға алу шарты; көптеген басқармалар нотариат куәландырған шартты талап етеді
- Үйдің иесі болсаңыз — меншік құжаты (tapu)
- Мекенжайға тиесілі электр, су немесе табиғи газ шоты не абоненттік мәлімет
- Туысыңыздың үйінде тұрсаңыз — үй иесінің келісімі; кейбір басқармалар үй иесінің өзі келуін талап етеді
Жалға алу шартыңызды куәландыру үшін өзіңізге ең жақын нотариат кеңсесін Ыстамбұлда нотариус табу құралымыз арқылы тауып, Google Maps немесе Яндекс Карталар арқылы жол сілтемесін ала аласыз.
Көшкенде не істеу керек?
- Сол провинцияның ішінде көшсеңіз: жаңа мекенжайыңызды мекенжай тіркеу жүйесіне енгізіп, 20 жұмыс күні ішінде провинциялық көші-қон басқармасына (İl Göç İdaresi Müdürlüğü) хабарлаңыз. Жаңа тұруға рұқсат қажет емес.
- Басқа провинцияға көшсеңіз: көшкен провинцияңызда 20 жұмыс күні ішінде жаңа тұруға рұқсатқа өтініш беруіңіз керек. Рұқсат түрі өзгермесе, алымы төленген мерзім үшін алым қайта алынбайды.
- Төлқұжатыңызды жаңартсаңыз: өзгеріс туралы 20 жұмыс күні ішінде провинциялық көші-қон басқармасына хабарлаңыз.
Мекенжай тіркелмесе не болады?
Мекенжайды хабарлау міндетін орындамағандарға халықты тіркеу туралы заңнамаға сәйкес әкімшілік айыппұл салынуы мүмкін. Ең бастысы, тіркелген мекенжайыңыздан табылмауыңыз тұруға рұқсатты ұзартуда және ресми хабарламаларды алуда елеулі қиындықтар туғызуы мүмкін. Іс жүзінде мекенжайын хабарламаған немесе мекенжайынан табылмаған шетелдіктерге жүйеде шектеу коды (tahdit kodu) да қойылуы мүмкін; өзіңізге қатысты код бар-жоғын білгіңіз келсе, Шектеу кодын тексеру бетімізге қараңыз.
Жиі жіберілетін қателер
- Жалға алу шартын нотариатта куәландырмай апару
- Шот немесе абоненттік мәліметтің мекенжайға сай келмеуі
- Үй немесе пәтер нөмірін қате жазу: тұруға рұқсат картаңыз басқа мекенжайға кетеді
- Көшкеннен кейін хабарлауды ұмыту
Жиі қойылатын сұрақтар
Мекенжайды тіркеуге қанша уақытым бар?
Тұруға рұқсат құжаты сізге тапсырылған күннен бастап (рұқсатты консулдықтан алған болсаңыз, Түркияға кірген күннен бастап) 20 жұмыс күні.
Басқа провинцияға көшсем, тұруға рұқсатым жойыла ма?
Өздігінен жойылмайды; бірақ көшкен провинцияңызда 20 жұмыс күні ішінде жаңа тұруға рұқсатқа өтініш беруіңіз керек. Рұқсат түрі өзгермесе, алымы төленген мерзім үшін алым қайта алынбайды.
Үй иесі жалға алу шартын бермесе, не істей аламын?
Көп жағдайда үй иесінің сізбен бірге халықты тіркеу басқармасына баруы немесе нотариуста келісім хат (muvafakatname) рәсімдеуі мәселені шешеді. Жағдайыңызға лайықты жолды бірге анықтай аламыз.
Негіздеме: 6458 sayılı YUKK md. 46; YUKK Uygulama Yönetmeliği md. 22/12; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu; Göç İdaresi Başkanlığı — жиі қойылатын сұрақтар (тұру).
Бұл нұсқаулық ақпараттық сипатта және заңгерлік кеңесті алмастырмайды. Заңнама мен тәжірибе өзгеруі мүмкін; өз жағдайыңыз бойынша міндетті түрде маманмен кеңесіңіз.
