Deportasiya qərarı (sınır dışı etme kararı, xalq arasında "deport") valilik tərəfindən öz təşəbbüsü ilə və ya Miqrasiya İdarəsinin (Göç İdaresi) göstərişi ilə verilir və əsaslandırması ilə birlikdə sizə, qanuni nümayəndənizə və ya vəkilinizə bildirilir. Vəkiliniz yoxdursa, qərarın nəticəsi, şikayət yolları və müddətləri barədə sizə məlumat verilməlidir. Bu andan etibarən ən vacib şey vaxtdır.
Kimlər barəsində deportasiya qərarı verilə bilər?
- Viza və ya vizasız qalma müddətini 10 gündən çox aşanlar və ya vizası ləğv edilənlər
- Yaşama icazəsi müddətini qəbul edilə bilən səbəb olmadan 10 gündən çox aşanlar və ya yaşama icazəsi ləğv edilənlər
- İş icazəsi olmadan işlədiyi müəyyən edilənlər
- Qanuni giriş-çıxış qaydalarını pozanlar və ya buna cəhd edənlər
- Giriş, viza və ya yaşama icazəsi prosedurlarında həqiqətə uyğun olmayan məlumatdan və ya saxta sənəddən istifadə edənlər
- Giriş qadağası olmasına baxmayaraq Türkiyəyə gəldiyi müəyyən edilənlər
- İctimai asayiş, ictimai təhlükəsizlik və ya ictimai sağlamlıq baxımından təhdid yaratdığı hesab edilənlər
Deport edilə bilməyən şəxslər
Yuxarıdakı hallardan birində olsalar belə, qanun bəzi şəxslər barəsində deportasiya qərarı verilməsini qadağan edir:
- Göndəriləcəyi ölkədə ölüm cəzası, işgəncə və ya qeyri-insani rəftar riski olduğuna dair ciddi əlamətlər olanlar
- Ciddi sağlamlıq problemi, yaş və ya hamiləlik səbəbindən səyahəti riskli hesab edilənlər
- Həyati təhlükəli xəstəliyin müalicəsi davam edərkən göndəriləcəyi ölkədə müalicə imkanı olmayanlar
- Dəstək prosesində olan insan alveri qurbanları, həmçinin müalicələri başa çatanadək zorakılıq qurbanları
Bu qiymətləndirmə hər bir şəxs üçün ayrıca aparılır. Buna görə də tibbi arayışlar, ailə bağları və ölkənizdəki risklərə dair sənədlər məhkəmə prosesində böyük əhəmiyyət daşıyır.
İnzibati nəzarət və geri göndərmə mərkəzi
Qaçma və ya itkin düşmə riski olan, giriş-çıxış qaydalarını pozan, saxta sənəddən istifadə edən, ona verilən müddətdə ölkədən çıxmayan və ya ictimai asayiş baxımından təhdid yaratdığı hesab edilən şəxslər barəsində inzibati nəzarət (idari gözetim) qərarı verilə bilər. Bu şəxslər 48 saat ərzində geri göndərmə mərkəzinə (geri gönderme merkezi) aparılır.
- Nəzarət müddəti 6 ayı keçə bilməz; şəxsin əməkdaşlıq etməməsi kimi hallarda ən çox daha 6 ay uzadıla bilər.
- Nəzarətin davam etdirilməsinin zəruri olub-olmadığı valilik tərəfindən hər ay qiymətləndirilir.
- İnzibati nəzarət qərarından sülh cinayət hakimliyinə (sulh ceza hâkimliği) müraciət edilə bilər; hakim 5 gün ərzində qərar verir.
- Nəzarət əvəzinə müəyyən ünvanda yaşamaq, müntəzəm olaraq idarəyə məlumat vermək, təminat və ya elektron izləmə kimi alternativ öhdəliklər də tətbiq oluna bilər.
Ölkəni tərk etməyə dəvət: öz imkanınızla çıxış
Deportasiya qərarında Türkiyəni tərk etməyiniz üçün 15 gündən 30 günədək müddət verilə bilər (terke davet); bu halda ödənişsiz Çıxış İcazəsi Sənədi (Çıkış İzin Belgesi) verilir. Qaçma riski, saxta sənəd və ya ictimai asayiş kimi hallarda bu müddət verilmir. Müddət ərzində ölkəni tərk edənlər barəsində giriş qadağası qərarı verilməyə bilər; müddəti qaçıranlara isə inzibati cərimə və daha uzun giriş qadağası tətbiq oluna bilər.
Giriş qadağası nə qədər davam edir?
Deport edilən əcnəbilərə giriş qadağası qoyulur. Qadağa müddəti ən çox 5 ildir; ictimai asayiş və ya təhlükəsizlik baxımından ciddi təhdid olduqda ən çox daha 10 il artırıla bilər. Miqrasiya İdarəsi qadağanı götürə və ya qadağa davam edərkən müəyyən müddət üçün girişə icazə verə bilər.
Mümkün qadağa müddətinizi Deport / Giriş Qadağası Müddətinin Hesablanması aləti ilə, sistemdəki kodun mənasını isə Tahdit Kodunun Yoxlanılması aləti ilə öyrənə bilərsiniz.
İlk 7 gündə nə etməli?
- Bildirişin bir nüsxəsini alın və bildiriş tarixini qeyd edin.
- Vaxt itirmədən vəkillə görüşün və ona etibarnamə verin.
- Türkiyədəki ailə bağlarınızı, burada yaşadığınız müddəti, sağlamlıq vəziyyətinizi və ölkənizdəki riskləri göstərən sənədləri toplayın.
- İddianı 7 gün ərzində qaldırın və müraciətiniz barədə qərarı verən orqana da məlumat verin.
- Məhkəmə iş materialları tamamlandıqdan sonra 15 gün ərzində qərar verir; bu qərar qətidir.
Tez-tez verilən suallar
Deport qərarından şikayət müddəti neçə gündür?
Deportasiya qərarından, qərarın bildirildiyi tarixdən etibarən 7 gün ərzində inzibati məhkəməyə iddia qaldırıla bilər.
Məhkəməyə müraciət etsəm, deport ediləcəyəmmi?
İddia müddəti ərzində və iş nəticələnənədək, öz razılığınız olmadan deport edilmirsiniz. Lakin inzibati nəzarət qərarı ayrıca qərardır; ondan sülh cinayət hakimliyinə müraciət edilir.
Deport olunduqdan sonra Türkiyəyə yenidən daxil ola bilərəmmi?
Giriş qadağası müddəti bitdikdən sonra daxil ola bilərsiniz. Qadağa davam edərkən isə Miqrasiya İdarəsi qadağanı götürə və ya müəyyən müddət üçün girişinizə icazə verə bilər; bu müraciətlər güclü əsaslandırma və sənəd tələb edir.
Hüquqi əsas: 6458 sayılı YUKK md. 9, 53, 54, 55, 56, 57, 57/A.
Bu bələdçi ümumi məlumat xarakterlidir və hüquqi məsləhəti əvəz etmir. Qanunvericilik və praktika dəyişə bilər; öz vəziyyətinizlə bağlı mütləq mütəxəssislə məsləhətləşin.
