Sınır dışı etme kararı (halk arasında "deport") valilik tarafından resen veya Göç İdaresi'nin talimatıyla alınır ve gerekçesiyle birlikte size, yasal temsilcinize ya da avukatınıza tebliğ edilir. Avukatınız yoksa kararın sonucu, itiraz yolları ve süreleri hakkında bilgilendirilmeniz gerekir. Bu noktadan sonra en önemli şey zamandır.
Kimler hakkında sınır dışı kararı alınabilir?
- Vize veya vize muafiyeti süresini 10 günden fazla aşanlar ya da vizesi iptal edilenler
- İkamet izni süresini kabul edilebilir bir gerekçe olmadan 10 günden fazla aşanlar veya ikamet izni iptal edilenler
- Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler
- Yasal giriş-çıkış kurallarını ihlal edenler veya buna teşebbüs edenler
- Giriş, vize veya ikamet işlemlerinde gerçeğe aykırı bilgi ya da sahte belge kullananlar
- Giriş yasağı bulunmasına rağmen Türkiye'ye geldiği tespit edilenler
- Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturduğu değerlendirilenler
Sınır dışı edilemeyecek kişiler
Yukarıdaki durumlardan birinde olsalar bile, kanun bazı kişiler hakkında sınır dışı kararı alınmasını yasaklar:
- Gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı muamele riski olduğuna dair ciddi emare bulunanlar
- Ciddi sağlık sorunu, yaş veya hamilelik nedeniyle seyahati riskli görülenler
- Hayati bir hastalığın tedavisi sürerken gönderileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar
- Destek sürecindeki insan ticareti mağdurları ile tedavileri tamamlanana kadar şiddet mağdurları
Bu değerlendirme her kişi için ayrı yapılır. Bu nedenle sağlık raporları, aile bağları ve ülkenizdeki risklere dair belgeler davada büyük önem taşır.
İdari gözetim ve geri gönderme merkezi
Kaçma veya kaybolma riski bulunan, giriş-çıkış kurallarını ihlal eden, sahte belge kullanan, kendisine verilen sürede çıkmayan ya da kamu düzeni açısından tehdit oluşturduğu değerlendirilen kişiler hakkında idari gözetim kararı alınabilir. Bu kişiler 48 saat içinde geri gönderme merkezine götürülür.
- Gözetim süresi 6 ayı geçemez; kişinin iş birliği yapmaması gibi hâllerde en fazla 6 ay daha uzatılabilir.
- Gözetimin devamının gerekli olup olmadığı valilik tarafından her ay değerlendirilir.
- İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; hâkim 5 gün içinde karar verir.
- Gözetim yerine; belirli adreste ikamet, düzenli bildirim, teminat veya elektronik izleme gibi alternatif yükümlülükler de uygulanabilir.
Terke davet: kendi imkânınızla çıkış
Sınır dışı kararında, Türkiye'den ayrılmanız için 15 ila 30 gün süre tanınabilir; bu durumda ücretsiz bir Çıkış İzin Belgesi verilir. Kaçma riski, sahte belge veya kamu düzeni gibi durumlarda bu süre tanınmaz. Süresi içinde ayrılanlar hakkında giriş yasağı kararı alınmayabilir; süreyi kaçıranlara ise idari para cezası ve daha uzun giriş yasağı uygulanabilir.
Giriş yasağı ne kadar sürer?
Sınır dışı edilen yabancılara giriş yasağı konur. Yasak süresi en fazla 5 yıldır; kamu düzeni veya güvenliği açısından ciddi tehdit varsa en fazla 10 yıl daha artırılabilir. Göç İdaresi yasağı kaldırabilir ya da yasak devam ederken belirli bir süre için girişe izin verebilir.
Olası yasak sürenizi Giriş Yasağı Süre Hesaplama aracıyla, sistemdeki kodun anlamını Tahdit Kodu Sorgulama ile öğrenebilirsiniz.
İlk 7 günde ne yapmalı?
- Tebligatın bir örneğini alın ve tebliğ tarihini not edin.
- Vakit kaybetmeden bir avukatla görüşün ve vekâlet verin.
- Türkiye'deki aile bağlarınızı, ikamet sürenizi, sağlık durumunuzu ve ülkenizdeki riskleri gösteren belgeleri toplayın.
- Davayı 7 gün içinde açın ve başvurunuzu kararı veren makama da bildirin.
- Mahkeme, dosya tamamlandıktan sonra 15 gün içinde karar verir; bu karar kesindir.
Sık sorulan sorular
Deport kararına itiraz süresi kaç gün?
Sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesine dava açılabilir.
Dava açarsam sınır dışı edilir miyim?
Dava açma süresi içinde ve dava sonuçlanana kadar, kendi rızanız olmadıkça sınır dışı edilmezsiniz. Ancak idari gözetim kararı ayrı bir karardır; ona karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
Deport edildikten sonra Türkiye'ye tekrar girebilir miyim?
Giriş yasağı süresi dolduktan sonra girebilirsiniz. Yasak devam ederken ise Göç İdaresi yasağı kaldırabilir veya belirli bir süre için girişinize izin verebilir; bu başvurular güçlü gerekçe ve belge ister.
Dayanak: 6458 sayılı YUKK md. 9, 53, 54, 55, 56, 57, 57/A.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama değişebilir; kendi durumunuz için mutlaka uzmana danışın.
