Deportasiýa (sınır dışı etme) karary (halk arasynda «deport») welaýat häkimligi (valilik) tarapyndan öz başlangyjy bilen ýa-da Migrasiýa müdirliginiň (Göç İdaresi) görkezmesi boýunça çykarylýar we sebäpleri bilen bilelikde size, kanuny wekiliňize ýa-da aklawçyňyza gowşurylýar. Aklawçyňyz ýok bolsa, kararyň netijeleri, şikaýat etmegiň ýollary we möhletleri barada size habar berilmeli. Mundan beýläk iň möhüm zat — wagt.
Kimlere garşy deportasiýa karary çykarylyp bilner?
- Wiza ýa-da wizasyz režim boýunça möhletden 10 günden köp geçenler ýa-da wizasy ýatyrylanlar
- Ýaşamak üçin rugsatnamanyň (ikamet izni) möhletinden kabul ederlikli sebäp bolmazdan 10 günden köp geçenler ýa-da ýaşamak üçin rugsatnamasy ýatyrylanlar
- Işlemek üçin rugsatnamasyz işleýändigi ýüze çykarylanlar
- Kanuny giriş-çykyş düzgünlerini bozanlar ýa-da bozmaga synanyşanlar
- Giriş, wiza ýa-da ýaşamak üçin rugsatnama işlerinde hakykata laýyk gelmeýän maglumat ýa-da galp resminama ulananlar
- Girmäge gadaganlygy (giriş yasağı) bolsa-da, Türkiýä gelendigi ýüze çykarylanlar
- Jemgyýetçilik tertibine, jemgyýetçilik howpsuzlygyna ýa-da jemgyýetiň saglygyna howp salýar diýlip baha berilýänler
Deportasiýa edip bolmaýan adamlar
Ýokardaky ýagdaýlaryň birinde bolsalar-da, kanun käbir adamlara garşy deportasiýa kararynyň çykarylmagyny gadagan edýär:
- Iberiljek ýurdunda ölüm jezasyna, gynamaga ýa-da adamkärçiliksiz garaýşa sezewar bolmak howpunyň bardygyna çynlakaý alamatlar bolanlar
- Çynlakaý saglyk meselesi, ýaşy ýa-da göwreliligi sebäpli syýahat etmegi howply hasaplanýanlar
- Durmuş üçin howply keseliň bejergisi dowam edýärkä, iberiljek ýurdunda bejergi mümkinçiligi bolmadyklar
- Goldaw berilýän döwürdäki adam söwdasynyň pidalary we bejergisi tamamlanýança zorlugyň pidalary
Bu baha her adam üçin aýratyn berilýär. Şonuň üçin lukmançylyk netijenamalary, maşgala gatnaşyklary we ýurduňyzdaky howplar baradaky resminamalar kazyýet işinde uly ähmiýete eýedir.
Administratiw gözegçilik we yzyna ugratmak merkezi
Gaçmak ýa-da ýitirim bolmak howpy bolan, giriş-çykyş düzgünlerini bozan, galp resminama ulanan, özüne berlen möhletde çykmadyk ýa-da jemgyýetçilik tertibine howp salýar diýlip baha berilýän adamlara garşy administratiw gözegçilik (idari gözetim) karary çykarylyp bilner. Bu adamlar 48 sagadyň içinde yzyna ugratmak merkezine (geri gönderme merkezi) eltilýär.
- Gözegçilik möhleti 6 aýdan geçip bilmeýär; adamyň hyzmatdaşlyk etmezligi ýaly ýagdaýlarda iň köp ýene 6 aý uzaldylyp bilner.
- Gözegçiligi dowam etdirmegiň zerurdygyna ýa-da däldigine welaýat häkimligi tarapyndan her aý baha berilýär.
- Administratiw gözegçilik kararyna garşy jenaýat işleri boýunça parahatçylyk kazysyna (sulh ceza hâkimliği) ýüz tutup bolýar; kazy 5 günüň içinde karar çykarýar.
- Gözegçiligiň ýerine belli bir salgyda ýaşamak, yzygiderli habar bermek (bildirim), girew (teminat) ýa-da elektron gözegçilik ýaly alternatiw borçlar hem ulanylyp bilner.
Ýurtdan çykmaga çagyryş (terke davet): özbaşdak çykmak
Deportasiýa kararynda Türkiýeden çykmagyňyz üçin 15 günden 30 güne çenli möhlet berlip bilner; bu ýagdaýda mugt Çykmaga rugsat resminamasy (Çıkış İzin Belgesi) berilýär. Gaçmak howpy, galp resminama ýa-da jemgyýetçilik tertibi ýaly ýagdaýlarda bu möhlet berilmeýär. Möhletiň içinde çykanlara garşy girmäge gadaganlyk karary çykarylman biler; möhleti elden gideren adamlara bolsa administratiw pul jerimesi we has uzak girmäge gadaganlyk ulanylyp bilner.
Girmäge gadaganlyk näçe wagt dowam edýär?
Deportasiýa edilen daşary ýurt raýatlaryna girmäge gadaganlyk girizilýär. Gadaganlygyň möhleti iň köp 5 ýyl; jemgyýetçilik tertibine ýa-da howpsuzlygyna çynlakaý howp bar bolsa, ýene iň köp 10 ýyl artdyrylyp bilner. Migrasiýa müdirligi gadaganlygy aýryp ýa-da gadaganlyk dowam edýärkä belli bir möhlet üçin girmäge rugsat berip biler.
Mümkin bolan gadaganlyk möhletiňizi Deportasiýa / girmäge gadaganlyk möhletini hasaplamak guraly arkaly, ulgamdaky kodyň manysyny bolsa Çäklendiriş kodyny (tahdit kodu) barlamak guraly arkaly bilip bilersiňiz.
Ilkinji 7 günde näme etmeli?
- Gowşurylan kararyň bir nusgasyny alyň we gowşurylan senesini ýazyp goýuň.
- Wagt ýitirmän aklawçy bilen gürleşiň we oňa ynanç hatyny (vekâlet) beriň.
- Türkiýedäki maşgala gatnaşyklaryňyzy, ýaşan möhletiňizi, saglyk ýagdaýyňyzy we ýurduňyzdaky howplary görkezýän resminamalary ýygnaň.
- Kazyýete 7 günüň içinde arz beriň we arzaňyz barada karary çykaran edara hem habar beriň.
- Kazyýet iş doly taýýarlanandan soň 15 günüň içinde karar çykarýar; bu karar gutarnyklydyr.
Köp berilýän soraglar
Deportasiýa kararyna şikaýat etmegiň möhleti näçe gün?
Deportasiýa kararyna garşy kararyň gowşurylan gününden başlap 7 günüň içinde administratiw kazyýete arz berip bolýar.
Kazyýete arz bersem, deportasiýa edilerinmi?
Arz bermek möhletiniň dowamynda we kazyýet işi tamamlanýança, öz razylygyňyz bolmasa, deportasiýa edilmeýärsiňiz. Ýöne administratiw gözegçilik karary aýratyn karardyr; oňa garşy jenaýat işleri boýunça parahatçylyk kazysyna ýüz tutulýar.
Deportasiýa edilenimden soň Türkiýä gaýtadan girip bilerinmi?
Girmäge gadaganlygyň möhleti gutarandan soň girip bilersiňiz. Gadaganlyk dowam edýärkä bolsa Migrasiýa müdirligi gadaganlygy aýryp ýa-da belli bir möhlet üçin girmegiňize rugsat berip biler; bu arzalar güýçli esaslandyrmany we resminamalary talap edýär.
Hukuk esasy: 6458 sayılı YUKK md. 9, 53, 54, 55, 56, 57, 57/A.
Bu gollanma umumy maglumat üçindir we hukuk maslahatynyň ornuny tutmaýar. Kanunçylyk we iş tejribesi üýtgäp biler; öz ýagdaýyňyz üçin hökman hünärmen bilen maslahatlaşyň.
