Deportatsiya (sınır dışı etme) qarori — xalq orasida «deport» — viloyat hokimligi (valilik) tomonidan oʻz tashabbusi bilan yoki Migratsiya boshqarmasi (Göç İdaresi) koʻrsatmasi bilan chiqariladi va asoslari bilan birga sizga, qonuniy vakilingizga yoki advokatingizga rasman topshiriladi. Advokatingiz boʻlmasa, sizni qarorning oqibatlari, eʼtiroz yoʻllari va muddatlari haqida xabardor qilishlari shart. Shu paytdan boshlab eng muhim narsa — vaqt.
Kimlarga nisbatan deportatsiya qarori chiqarilishi mumkin?
- Viza yoki vizasiz rejim muddatidan 10 kundan ortiq oshib ketganlar yoki vizasi bekor qilinganlar
- Yashash ruxsatnomasi muddatidan uzrli sababsiz 10 kundan ortiq oshib ketganlar yoki yashash ruxsatnomasi bekor qilinganlar
- Ishlash ruxsatnomasisiz ishlagani aniqlanganlar
- Qonuniy kirish-chiqish qoidalarini buzganlar yoki buzishga uringanlar
- Kirish, viza yoki yashash ruxsatnomasi jarayonlarida haqiqatga zid maʼlumot yoki soxta hujjatdan foydalanganlar
- Kirish taqiqi (giriş yasağı) boʻlishiga qaramay Turkiyaga kelgani aniqlanganlar
- Jamoat tartibi, jamoat xavfsizligi yoki aholi salomatligi uchun tahdid deb baholanganlar
Deportatsiya qilinmaydigan shaxslar
Yuqoridagi holatlardan birida boʻlsa ham, qonun baʼzi shaxslarga nisbatan deportatsiya qarori chiqarishni taqiqlaydi:
- Joʻnatiladigan mamlakatda oʻlim jazosi, qiynoq yoki gʻayriinsoniy muomala xavfi borligiga oid jiddiy belgilar mavjud boʻlganlar
- Jiddiy sogʻliq muammosi, yoshi yoki homiladorligi sababli safar qilishi xavfli deb topilganlar
- Hayot uchun xavfli kasallik boʻyicha davolanayotgan va joʻnatiladigan mamlakatda davolanish imkoniyati boʻlmaganlar
- Yordam dasturidagi odam savdosi qurbonlari hamda davolanishi tugaguniga qadar zoʻravonlik qurbonlari
Bu baholash har bir shaxs uchun alohida amalga oshiriladi. Shu sababli tibbiy xulosalar, oilaviy aloqalar va oʻz mamlakatingizdagi xavflarga oid hujjatlar sud ishida katta ahamiyatga ega.
Maʼmuriy nazorat va qaytarish markazi
Qochib ketish yoki yoʻqolib qolish xavfi boʻlgan, kirish-chiqish qoidalarini buzgan, soxta hujjatdan foydalangan, oʻziga berilgan muddatda chiqib ketmagan yoki jamoat tartibi uchun tahdid deb baholangan shaxslarga nisbatan maʼmuriy nazorat (idari gözetim) qarori chiqarilishi mumkin. Bu shaxslar 48 soat ichida qaytarish markaziga (geri gönderme merkezi) olib boriladi.
- Nazorat muddati 6 oydan oshmasligi kerak; shaxs hamkorlik qilmagan kabi hollarda koʻpi bilan yana 6 oyga uzaytirilishi mumkin.
- Nazoratni davom ettirish zarurligi viloyat hokimligi tomonidan har oy baholanadi.
- Maʼmuriy nazorat qaroriga qarshi jinoyat ishlari boʻyicha sulh sudyasiga (sulh ceza hâkimliği) murojaat qilish mumkin; sudya 5 kun ichida qaror chiqaradi.
- Nazorat oʻrniga muayyan manzilda yashash, muntazam ravishda xabar berib turish, garov yoki elektron kuzatuv kabi muqobil majburiyatlar ham qoʻllanilishi mumkin.
Chiqib ketishga taklif (terke davet): oʻz hisobingizdan chiqib ketish
Deportatsiya qarorida Turkiyani tark etishingiz uchun 15 kundan 30 kungacha muddat berilishi mumkin; bu holatda bepul chiqish ruxsatnomasi (Çıkış İzin Belgesi) beriladi. Qochib ketish xavfi, soxta hujjat yoki jamoat tartibi kabi holatlarda bu muddat berilmaydi. Muddat ichida chiqib ketganlarga nisbatan kirish taqiqi qarori chiqarilmasligi mumkin; muddatni oʻtkazib yuborganlarga esa maʼmuriy jarima va uzoqroq kirish taqiqi qoʻllanilishi mumkin.
Kirish taqiqi qancha davom etadi?
Deportatsiya qilingan xorijliklarga kirish taqiqi qoʻyiladi. Taqiq muddati koʻpi bilan 5 yil; jamoat tartibi yoki xavfsizligi uchun jiddiy tahdid boʻlsa, yana koʻpi bilan 10 yilga oshirilishi mumkin. Migratsiya boshqarmasi taqiqni bekor qilishi yoki taqiq amal qilib turgan paytda maʼlum muddatga kirishga ruxsat berishi mumkin.
Ehtimoliy taqiq muddatingizni Deportatsiya / kirish taqiqi muddatini hisoblash vositasi orqali, tizimdagi kodning maʼnosini esa Cheklov kodini (tahdit kodu) tekshirish orqali bilib olishingiz mumkin.
Dastlabki 7 kunda nima qilish kerak?
- Bildirishnomaning nusxasini oling va rasman topshirilgan sanani yozib qoʻying.
- Vaqtni boy bermasdan advokat bilan uchrashing va unga ishonchnoma bering.
- Turkiyadagi oilaviy aloqalaringiz, bu yerda yashagan muddatingiz, sogʻligʻingiz va oʻz mamlakatingizdagi xavflarni koʻrsatuvchi hujjatlarni toʻplang.
- Daʼvoni 7 kun ichida bering va bu haqda qarorni chiqargan idoraga ham xabar bering.
- Sud ish hujjatlari toʻliq boʻlgandan keyin 15 kun ichida qaror chiqaradi; bu qaror yakuniy hisoblanadi.
Koʻp beriladigan savollar
Deportatsiya qaroriga eʼtiroz bildirish muddati necha kun?
Deportatsiya qaroriga qarshi qaror rasman topshirilgan kundan boshlab 7 kun ichida maʼmuriy sudga daʼvo arizasi berish mumkin.
Sudga daʼvo bersam, deportatsiya qilinamanmi?
Daʼvo berish muddati ichida va ish hal boʻlgunga qadar, oʻz roziligingiz boʻlmasa, deportatsiya qilinmaysiz. Biroq maʼmuriy nazorat qarori alohida qaror; unga qarshi jinoyat ishlari boʻyicha sulh sudyasiga murojaat qilinadi.
Deportatsiya qilinganimdan keyin Turkiyaga qayta kira olamanmi?
Kirish taqiqi muddati tugaganidan keyin kirishingiz mumkin. Taqiq amal qilib turgan paytda esa Migratsiya boshqarmasi taqiqni bekor qilishi yoki maʼlum muddatga kirishingizga ruxsat berishi mumkin; bunday arizalar kuchli asos va hujjatlarni talab qiladi.
Huquqiy asos: 6458 sayılı YUKK md. 9, 53, 54, 55, 56, 57, 57/A.
Ushbu qoʻllanma umumiy maʼlumot uchun moʻljallangan va yuridik maslahat oʻrnini bosmaydi. Qonunchilik va amaliyot oʻzgarishi mumkin; oʻz vaziyatingiz boʻyicha albatta mutaxassis bilan maslahatlashing.
